czwartek, 25 września 2014

"Białe. Zimna wyspa Spitsbergen" Ilona Wiśniewska i wizyta w "Książkach"

[źródło]

Białe, bielsze, śnieg

O mrozie zazwyczaj pisano źle. Źle, lub prawie apokaliptycznie. Z polskiego podwórka: Kapuściński, Hugo-Bader, czy ostatnio Książek – wszyscy oni zmarzluchy. Zresztą, co tu dużo ukrywać, trudno, żeby ktoś zachwycała się temperaturą, przy której myśli i oddech zmieniają się w grudy lodu. A jednak, na świecie istnieje taka osoba, którą cieszy i fascynuje zimno, śnieg, mrok i przede wszystkim ludzie, którzy zdecydowali się żyć w nad wyraz ekstremalnych warunkach klimatycznych. Tym kimś jest Ilona Wiśniewska, autorka niebanalnej i fascynującej opowieści o norweskiej wyspie Spitsbergen.

Na Spitsbergenie znajduje się najdalej na północ wysunięta ludzka osada. Później są już tylko foki i niedźwiedzie, śnieg i lód. Dużo lodu. W tej osadzie żyją zgodnie obywatele prawie pięćdziesięciu państw. Swoisty tygiel kulturowy. Prawie jak w przedwojennym Drohobyczu lub Pińsku. Żyją w harmonii i pokoju, lecz gdy umierają pochowani zostają poza wyspą. Rodzą się także poza nią. Wyspa rządzi się swoimi prawami, dość twardymi i wymagającymi, jak się można domyślić. Dlatego choć przybyszów jest wielu, na dłuższy okres pozostają tylko nieliczni. Jak autorka, która mieszka na wyspie już od pięciu lat. A miejsce to przyciąga naprawdę różnych ludzi. Jak chociażby pochodzącego z Iranu Omida, dla którego wyspa stała się drugą ojczyzną, gdy pierwsza go osierociła. Są także ekspresyjne Meksykanki, zachowawczy Tajowie, powściągliwi Rosjanie i hurra optymistyczni Polacy i wielu, wielu innych, których różni prawie wszystko, ale łączy na pewno kilka elementów: chęć poznania nowego świata, sprawdzenia siebie, a czasami także chęć zarobku. Cywilizacyjny, kulturowy i osobowościowy mikrokosmos.

Łatwo tu zapomnieć, że świat jest gdzie indziej – zauważa autorka na początku reportażu. Trudno się nie zgodzić z tym stwierdzeniem. Gdy przekroczymy bowiem granicę własnych wyobrażeń, gdy trafimy w to niezwykłe miejsce, gdzie przez pół roku mamy arktyczną ciemność nocy polarnej, a przez następne pół pławimy się w wiecznym słońcu dnia polarnego, gdzie świat przenika totalna cisza, naprawdę łatwo zatracić poczucie rzeczywistości, przyzwyczajenia znane z cywilizacyjnego szaleństwa (chociażby) Europy. Arktyka to miejsce, gdzie wyostrzają zmysły, gdzie żeby przetrwać, należy uzbroić się w ciepłą kurtkę, bawełniane majty (najlepiej kilka par noszonych jednocześnie), wełniane skarpety i cierpliwość buddyjskiego mnicha (kolejność ma znaczenie).


„Białe” to ciepła (!) i pełna pasji rasowa reporterska opowieść o wyspie skutej lodem i pokrytej śniegiem. O wyspie, którą albo się pokocha, tak jak Wiśniewska, albo będzie się żywiło względem niej tylko chłodne uczucia. Bądź co bądź „Białe” to zacna pozycja. Zresztą jak zwykle w przypadku Czarnego.

***
Recenzja opublikowana pierwotnie na portalu "Lubimy Czytać" 

***
A na spotkanie blogerów streści ten film:


oraz tak jak na zdjęciach:

fot. Ania z Myśli i słowa wiatrem niesione

fot. i na zdjęciu Paulina z "Miasta Książek" a jako Olga Tokarczuk Aga z "Czytam, bo lubię"

fot. Paulina z Miasta Książek a na zdjęciu także Kasia z Mojej Pasieki i Ignacy Karpowicz
Reasumując: było świetnie! :)

6 komentarzy:

  1. Najbardziej w dobrych reportażach lubię to, że temat, który wydaje mi się nudny, nijaki i w ogóle "po-co--o-tym-czytać", okazuje się fascynujący i wciagający. Zupełnie inny niż się na początku myślało. Dlatego własnie sięgnę po "Białe".

    OdpowiedzUsuń
  2. Kreskowa - mam podobnie :) W reportażach też lubię subiektywne podejście do tematu. Bardzo lubię :) Serdeczności :)

    OdpowiedzUsuń
  3. Też jestem zmarzluch. Zimę lubię oglądać przez szybę lub czytać o niej w książkach. I to najlepiej wtedy, kiedy mam pod ręką koc i kubek gorącej herbaty. ;)

    OdpowiedzUsuń
  4. Uwielbiam czytać o zimie i zimnie, chyba zaszczepili mi to Centkiewiczowie. Oni chyba też o tej wyspie pisali. Wrzucam do schowka, kiedyś poczytam.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Agnes - polecam. Ja pamiętam, że kiedyś na wakacjach nad morzem, gdy temperatura sięgała blisko 30 stopni czytałam "Syberię" Pałkiewicz. I to dopiero było ekstremalne przeżycie :)

      Usuń
  5. Ania - a ja mam dość ambiwalentną relację z zimą, ale raczej też preferuję cieplejsze klimaty :) A książka naprawdę zacna :) Serdeczności :)

    OdpowiedzUsuń

Bardzo proszę o jawne wypowiedzi. Nie publikuję komentarzy anonimowych.